In januari 2010 opende Praktijkschool Prakticon in Doetinchem haar deuren. Nu, na bijna twee jaar, ziet het gebouw er nog steeds als nieuw uit. Dat komt door de kwalitatief goede materialen en de aangename ontspannen sfeer die de school uitademt, die volledig in harmonie is met de visie achter het Big Picture onderwijsconcept. Het gebouw wordt ervaren als een warme jas, waar personeel en leerlingen zuinig mee omgaan. Sandra de Leij, architect bij AGS Architekten & Planners, die samen met Robin Daalhuizen voor het ontwerp heeft gezorgd, is tevreden over het eindresultaat. “Ik vind het een uitdaging om een gebouw te ontwerpen waar de opdrachtgever het naar zijn zin heeft, hij zijn onderwijs goed kan vormgeven, het budget aan het eind van de bouw niet is overschreden en waar het er over tien jaar ook nog netjes uitziet.”
De realisatie van het nieuwe schoolgebouw is een tijdrovend traject met veel obstakels geweest. Bij het aantreden van directeur Hans Reede in 2000 was de school al opgenomen in het Integraal Huisvestingsplan van de gemeente Doetinchem. Maar op de enige beschikbare locatie stond al een school die eerst nieuw moest bouwen. Door het financiële debâcle rond de bouw van die school, heeft het ruim acht jaar geduurd voordat de eerste spade van Prakticon de grond in ging.
Zelf geld genereren
Het trage proces in combinatie met de desastreuze geluiden die rond 2005 klonken over passend onderwijs had ook als gevolg dat het oorspronkelijke Programma van Eisen in de loop der jaren werd aangepast. In nauw overleg met KPC Groep en met Sandra de Leij werd besloten om het voor Nederland nieuwe Big Picture onderwijsconcept in het ontwerp te integreren. Ten opzichte van het eerste ontwerp – een open school met weinig klaslokalen – kwamen er meer lokalen, omdat binnen Big Picture de klas de thuisbasis is van waaruit wordt gewerkt. Tegelijkertijd werd duidelijk dat de 7 miljoen aan gemeentebudget ontoereikend was. Hans Reede: “Ook deze kinderen verdienen een volwassen VO-school, dus daar zijn we voor gegaan. Ik heb op allerlei mogelijke manieren gespaard voor de nieuwbouw.” De school heeft uiteindelijk zelf 2 miljoen euro in het gebouw geïnvesteerd, plus een nieuwe inventaris van 1,5 miljoen euro.
Eigen verantwoordelijkheid
Naarmate de start van de bouw dichterbij kwam stegen, door het toen ongunstige aanbestedingsklimaat, de bouwkosten en stond het budget steeds zwaarder onder druk. De gemeente vond het risico te groot worden en vroeg een half jaar voor de start van de bouw of de school het bouwheerschap wilde overnemen. Voor Hans Reede was dat een omslagpunt in het proces. “Toen we zelf bouwheer waren konden we eindelijk open met Sandra de Leij communiceren over de kwaliteit van het gebouw, samen praten over materiaalkeuzes, de consequenties daarvan en oplossingen bedenken.”
 |
| Door het vele glas en de transparante structuur van het gebouw, terugkerende elementen zoals de rode bollen (lampen), ademt het gebouw rust en een ontspannen sfeer uit, precies zoals de school dat wil. |
 |
| De leerdomeinen (thuisbases) zijn helder gestructureerde ruimtes die het Big Picture-concept faciliteren. Ieder kernteam heeft vijf lokalen en enkele werkruimtes. |
 |
| Prakticon heeft veel ruimte voor interne stages, zo is er een compleet ingerichte winkel, inclusief winkelwagentje en kassa. |
 |
| Prakticon heeft naast een uitstekende gymzaal ook een fitnessruimte. |
Ook voor Sandra de Leij is dat een prettiger manier van werken, vooral ook omdat de onderwijsvisie bij Prakticon heel duidelijk was. “Ik maak alleen het ontwerp, hoe beter de school aangeeft wat zij willen hoe beter ik maatwerk kan afleveren. En bij het Prakticon weet men precies wat men wil. Dan ben je, denk ik ook een veel betere opdrachtgever dan een school die een visie laat bedenken door bijv. een managementbureau.” nora® rubber getuigt van langetermijnvisie Kwaliteit speelde dus een belangrijke rol, evenals de aandacht voor het comfort in de school. Door de eigen investering van 2 miljoen euro konden betere materialen voor de afwerking worden gekozen en zijn er een goed binnenklimaat en een uitstekende akoestiek gerealiseerd.
nora® rubber getuigt van langetermijnvisie
Sandra de Leij gebruikt graag materialen waarmee ze bij eerdere projecten goede ervaringen heeft. Ze vindt dat je het scholen niet kunt aandoen om te experimenteren met materialen. Als voorbeeld noemt ze de rubber vloer van nora®. “Als ik de keuze heb en het budget het toelaat wil ik graag rubber op de vloer toepassen. Dat heeft te maken met het onderhoud en met de uitstraling, naast dat het comfortabel is en goede akoestische eigenschappen heeft. Ik vind het ook meer volwassen dan andere type vloeren en het past hier bij Prakticon goed bij de doelgroep.”
Hans Reede staat volledig achter die keuze voor de nora® rubber vloerbedekking, met name vanwege de exploitatiekosten. “In ons oude gebouw hadden we linoleum. Dat moest elk jaar worden gestript, met alle ellende en kosten die dat met zich mee brengt.” Een referentiebezoek aan het Staring College in Lochem, ook ontworpen door Sandra de Leij met een nora® vloer, gaf de doorslag voor Prakticon. Sandra de Leij vindt de keuze voor een rubbervloer een bewijs van goed management. “Als een school niet voor een rubbervloer kiest getuigt dat van een kortetermijnvisie. Dan gaan ze voor een lage investering. Maar het geld dat ze daarmee denken te besparen betalen ze in het onderhoud dubbel en dwars terug.”
Big Picture onderwijsconcept
Het gebouw van Prakticon is ontworpen rond het Big Picture onderwijsconcept. Een van de kenmerken van het concept is het grote aantal activiteiten binnen en buiten de school. Een ander kenmerk is dat de leerling centraal staat en wordt ondersteund door een onderwijsteam om hem heen, legt adjunct-directeur Eelco Hogendijk uit. Er wordt gewerkt met kernteams van 5 mentorgroepen met elk 15 leerlingen. Elke groep wordt door een docent/begeleider onder zijn hoede genomen en elke leerling heeft een persoonlijk leerplan. “Die mentorgroepen zijn de basis en hebben een eigen klaslokaal, hun 'thuis'. Drie maal in de week aan het begin van de dag komen we met die vijf groepen uit een kernteam samen. Elke drie maanden leggen leerlingen in een presentatie verantwoording af over hetgeen ze de afgelopen drie maanden hebben gedaan. Hun ouders zijn daar ook bij aanwezig. Alle aanwezigen moeten daarop reflecteren. Daarvan wordt een verslag gemaakt, wat het uitgangspunt is voor de toekomst. De kern van Big Picture is dat de leerling centraal staat en wordt ondersteund door het onderwijsteam om hem heen.”
De visie vertaald
In het gebouw is deze visie terug te vinden. De kernteams hebben elk hun eigen duidelijk gestructureerde ruimtes (leerdomeinen), bestaande uit vijf klaslokalen en enkele werkruimtes. Door middel van een halfelektrische schuifwand wordt voor de 'Start de Dag' bijeenkomsten een grotere ruimte gecreëerd, waar 80 mensen in passen. Contact met de buurt is er door grote glaswanden, zodat de buurtbewoners zicht hebben op het praktijkonderwijs.
In de centrale 'straat', waarop alle ruimtes uitkomen, lopen voortdurend leerlingen en begeleiders rond op weg van of naar het centrale magazijn, een project of stage elders in het gebouw. Toch voelt het niet druk. Door het vele glas en de transparante structuur van het gebouw, terugkerende elementen als de rode bollen (lampen), ademt het gebouw rust en een ontspannen sfeer uit, precies zoals de school dat wil.
Sandra de Leij heeft wel vaker gebouwen onderworpen voor het speciaal onderwijs. Ze is bekend met de sfeer die men daar zoekt. “Ik ben van nature een architect die niet op zoek is naar grillige vormen of ingewikkelde dingen. Ik zoek de kwaliteit in de sfeer, de rust en de materialisering. Eenvoudige ontwerpen, met duidelijke lijnen passen goed bij deze kinderen. Vanuit elke ruimte zijn ze zo weer in de centrale hal en van daaruit hebben ze overzicht over het hele gebouw. Dat geeft rust en dat wil iedereen graag.”
Bekijk ook de bedrijfspresentatie van nora® Flooring Systems 
Deel dit artikel op:
